Yalnızca ülkemiz değil, dünya tarihi açısından da en önemli liderlerden birisi… Gazi Mustafa Kemal Atatürk. Yaptığı devrimler, kurduğu fabrikalar ve topyekün verilen bir kurtuluş mücadelesinin liderliği ile tarihe adını altın harflerle kazımıştır. O yılları yaşayamayan, göremeyenler içinse Atatürk’ü anlatan en iyi filmler ön plana çıkıyor. Aslında bu konuda çok sayıda kitap da yer alıyor. Ancak kitapların okunması çok daha uzun süreler alabiliyor. Ayrıca filmler sayesinde birçok kitapta yer alan bilgileri derlenmiş haliyle görebiliyoruz.
En İyi Atatürk Filmleri
57 yıllık ömrüne sürgünler, milli mücadele, devrimler ve bir Cumhuriyetin kuruluşunu sığdıran Atatürk’ün beyaz perdeye aktarıldığı çok sayıda eser vardır. En iyi Atatürk filmleri ararken yalnızca buna odaklanmış filmlerde aranmaması gerektiği belirtilmelidir. Ata döneminde yaşanmış olan I. Dünya Savaşı, Kurtuluş Savaşı gibi tarihi olayları anlatan filmlerde de Atatürk’ün izlerini en derinden hissedebilmek mümkündür. İşte sizin için hazırladığımız bazı öneriler:
1. Atatürk (1. filmi ) (1881-1919)
İki parçaya ayrılmış olan bu seri, Ata’nın hayatının en ince işlendiği yapımlardan biri olarak ön plana çıkıyor. Zaten tarihlere bakıldığında da ne kadar kritik bir zamanda serinin bölündüğünü görebiliyoruz. Dağılma tehlikesiyle karşı karşıya olan Osmanlı döneminde Selanik’te bir çocuk dünyaya gelir. Askeri okulda eğitim gören Mustafa, ileride bu ülkeyi kurtaracak olan kişi olacaktır. Buradan başlayan yapım, bizleri milli mücadelenin başladığı 19 Mayıs 1919 tarihine kadar götürecek. Aras Bulut İynemli’nin Atatürk’ü canlandırdığı filmin yönetmenliğini Mehmet Ada Öztekin üstlenmiş. 2023 Kasım’da yayınlanan yapımda ayrıca Sarp Akkaya ve Bertan Asllani gibi önemli isimleri görebiliyoruz. Süre olarak 2 saat 12 dakika gibi bir süreye sahip olup Amazon Prime Video platformunda yayınlanmaktadır.
2. Atatürk ( 2. filmi) (1919-1938)
İlk filmden sadece 2 ay sonra, 2024 Ocak’ta izleyiciyle buluştu. 2. Atatürk filmi, tam olarak ilkinin kaldığı yerden devam ediyor. Tarihte yazıldığı üzere artık Osmanlı dağılmaya yüz tutmuş ve ülkeyi kurtarmak için somut adımlar atılması gerekiyordu. Bandırma vapuruyla Samsun’a çıkan Mustafa Kemal, artık milli mücadeleyi resmen başlatmıştır. Yine Aras Bulut İynemli’nin Ata rolünde olduğu film Amasya ve Havza genelgelerinden Sivas ve Erzurum kongrelerine, oradan da Cumhuriyete uzanan uzun bir yolculuğu anlatıyor. Cumhuriyet sonrasında, Atatürk’ün ölümüne kadar da önemli olaylara tanıklık edebiliyoruz. Süre olarak 2 saat 21 dakika olup Amazon Prime Video’da yayınlanmaktadır.
3. Son Akşam Yemeği
Yalnızca konusuyla değil, yayınlanış tarihiyle de benzerlerinden ayrılan bir yapım. Ulu Önder’in kurduğu Cumhuriyet’in 100. Yılının kutlanmasına sadece 2 gün vardı. 27 Ekim 2023’te Son Akşam Yemeği vizyona girdi. Bu kez Atatürk’ün rolünde başarılı oyuncu Onur Tuna’yı görüyoruz. Bu Atatürk filmi de Cumhuriyet’e karar verildiği geceyi anlatıyor. Başlıkta sözü edilen yemek ise Osmanlı Devleti adı altında son yemek olmasından ileri geliyor. Levent Orhan’ın yönettiği filmde Atatürk, Çankaya Köşk’ünde konuklarıyla birlikteyken tarihe geçecek o sözü söyleyecektir: Efendiler, yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz!
4. Çanakkale 1915
Henüz ortada Osmanlı’nın dağılması veya Cumhuriyet’in esamesi yoktur. 1. Dünya Savaşı devam etmektedir. Burada genç bir Osmanlı subayı olan Mustafa Kemal, anafartalar kumandanı olarak tarihe geçecektir. Belki de ilk kez burada özel biri olduğunu tüm dünyaya göstermişti. Belki de buradaki başarısı onu ilerleyen yıllarda Cumhuriyet’in kurucusu yapacaktı… İlker Kızmaz’ın Atatürk’ü canlandırdığı film 2012 Ekim’de yayına girmişti. Yeşim Sezgin’in yönettiği filmde Şevket Çoruh, Celil Nalçakan, Baran Akbulut ve Rıza Akın gibi usta isimler kadro aldı. Turgut Özakman’ın 2008’de yayınladığı Diriliş: Çanakkale 1915 adlı kitabının beyaz perdeye uyarlanışı olan filmde neden Çanakkale’nin geçilmez olduğuna tanıklık edeceksiniz.
5. Veda
Zülfü Livaneli’nin yazıp yönettiği film, adeta geçmişe bir yolculuk olarak kurgulanmış. Atatürk ile aynı yılda, yine Selanik’te dünyaya gelen Salih Bozok, hikayenin başkahramanı rolünde yer alıyor. Atatürk’ün çocukluk arkadaşı olan Bozok’un mektubuyla hikayeye başlıyoruz. Atatürk’ün anne ve babası da hikayede karşımıza çıkıyor. Söz konusu mektup ise Salih’in oğlu Muzaffer için yazılmış. Usta oyuncu Sinan Tuzcu’nun canlandırdığı 2010 yapımı Atatürk filmi Ezgi Mola, Özge Özpirinççi, Dolunay Soysert, Sunay Akın ve Serhat Kılıç gibi önemli isimlere de yer vermiş. Hikayede Ali Rıza Efendi ve Zübeyde Hanım’ın yanında Kazım Karabekir, Ali Fuat Cebesoy ve Nuri Conker gibi önemli tarihi figürleri de görebiliyoruz.
6. Dersimiz Atatürk
Bazılarımız onu Kanuni rolüyle tanıyor. Evet, Halit Ergenç’ten bahsediyoruz. Dersimiz Atatürk adlı filmde de Mustafa Kemal Atatürk’ü canlandırma fırsatı bulmuş. Böylece Anadolu toprakları için çok önemli olan iki figürde kendisine yer bulma şerefine erişmiş. Hepimize ilkokul sıralarındayken Atatürk’ün hayatı ödev olarak verilmiştir. Ancak hiçbirimiz bu ödevleri bu şanslı çocuklar gibi yaşayamadık. Dersimiz Atatürk filminde bu ödevi alan bir grup çocuk, o tarihi günleri adeta yaşayarak öğreniyorlar. 2010’da Hamdi Alkan’ın yönettiği filmde Çetin Tekindor, Doğa Rutkay ve Batuhan Karacakaya’nın yanında konuk oyuncu olarak Yıldız Kenter, Uğur Dündar ve Müjdat Gezen gibi ustaları izleyebiliyoruz.
7. Cumhuriyet
Biraz daha eski Atatürk filmleri de bulunabiliyor. 1998 yılında TRT’nin yayıncılığını üstlendiği Cumhuriyet, bunlardan bir tanesi. 1994’de Kurtuluş adlı bir dizinin yayınlandığı devlet televizyonu olan TRT, 4 yıl sonra da Cumhuriyet filmini yayınlamıştı. Atatürk rolünde Rutkay Aziz’i gördüğümüz film, Cumhuriyetin kuruluşu ve sonraki dönemleri konu ediniyor. Mudanya Antlaşmasıyla Kurtuluş Savaşı bitmiş ve artık yeni ülkenin konuşulmaya başlandığı bir dönemden giriş yapıyoruz. Buradan, 1930’lara kadar yapılan devrimler, siyasi ve ekonomik hamleler de filmde kendine yer bulmuş.
8. Zübeyde, Analar ve Oğullar
Askeri kişiliği, savaşçı ruhu ve devrimci yanı… Atatürk’ün hayatını incelerken onun da bir aile hayatı olduğunu bazen gözden kaçırıyoruz. Zübeyde, Analar ve Oğullar filmi de bizi bu noktaya tekrar götürüyor. İleride bir ülkeyi kurtaracak ve yeni bir ülke kuracak olan o yiğidi nasıl yetiştirdiğini izleyelim. Alican Yücesoy’u Atatürk rolünde izlediğimiz filmde, Zübeyde Hanım’ın neler yaşadığına daha yakından bakacağız. Cenk Yaz’ın yönettiği film 2023’te yayınlanmıştı.
9. Kurtuluş
Aslında yukarıda Cumhuriyet filmini tanıtırken söz etmiştik. TRT’nin 1994’te yayınlamış olduğu Kurtuluş adlı dizi, 1996 yılında da aynı isimle beyaz perdeye uyarlanmıştı. Yine Rutkay Aziz’i Atatürk olarak gördüğümüz filmde Altan Erkekli, Ayda Aksel ve Savaş Dinçel de bulunuyor. Tarihsel sürece bakıldığında ise Osmanlı’nın dağılmasıyla Cumhuriyetin kuruluşuna kadar olan dönemi kapsadığını görüyoruz. Milli mücadele, cumhuriyetin ilanı ve sonrasında yapılan tarihi işler ekrana yansıtılmış.
10. Sarı Zeybek
Yine yayınlandığı gün itibariyle oldukça manidar bir Atatürk filmi tanıyalım. Sarı Zeybek 1993 yılında 10 Kasım’da vizyona girdi. Daha çok bir belgesel tadında olan yapım Can Dündar’ın elinden bizlere ulaşmış. Senaryo, daha doğrusu tarihe bakıldığında ise artık 1938 yılına girilmiş. Henüz bilmese de Atatürk, o sene içerisinde hayata gözlerini yumacaktır. Bu ülke için çalışabileceği 300 gün daha vardır önünde. Bu günleri nasıl geçirdiği, nelerle meşgul olduğu ve sağlık durumunun nasıl kötüleştiği gibi önemli bilgileri bu filmden edinebiliyoruz.
11. Bir Cumhuriyet Şarkısı
Matematik, tarih, Cumhuriyet, sanayi ve inkılaplar… Kısacık ömrüne çok şey sığdırmıştı büyük lider Mustafa Kemal Atatürk. Toplumumuzda pek bilinmese de sanata da yoğun bir ilgisi vardı. Bir Cumhuriyet Şarkısı adlı bu film ise Atatürk’ün sanat alanında yaptığı önemli çalışmalardan birini konu ediniyor. Ertan Saban’ı Atatürk olarak izlediğimiz filmde, yalnızca 27 günlük bir sürede Özsoy Operası’nın nasıl sahnelendiği işlenmiş. Yapımda ayrıca Salih Bademci, Birce Akalay, Melis Sezen, Okan Yalabık ve Bensu Soral gibi pek çok usta isim yer alıyor.Geçtiğimiz günlerde vefat eden Sırrı Süreyya Önder’in bu filmin senaryosunu yazdığı haber ise vefatından sonra bildirildi. Film normalde BKM ekibi tarafından yazıldığı haberiyle yayınlanmıştı.
